Indonezja - 2009r.

samolotem, motorówką i motorem
samolotem, motorówką i motorem
mieszkaniec Jiwika
mieszkaniec Jiwika
Jiwika udekorowano mnie
Jiwika udekorowano mnie

Papua Indonezyjska

Jiwika  idziemy do słonych źródeł
Jiwika idziemy do słonych źródeł

Papua Indonezyjska

Borneo u Dayaków
Borneo u Dayaków
ceremonia Tana Toraja na Celebesie
ceremonia Tana Toraja na Celebesie

 

 

Indonezja jest wielka i nie sposób ją zwiedzić w krótkim czasie, szczególnie, że jest szalenie różnorodna. Ja wybrałam cztery spośród ponad 18 tysięcy wysp Indonezji, która większości osób kojarzy się z rozreklamowaną wyspą Bali. Świadomie ją pominęłam a zwiedziłam: Dżakartę na Jawie, Dolinę Baliem na Nowej Gwinei, rejon zamieszkiwany przez Dayaków na Borneo i ziemię Tana Toraja na Celebesie. Wybrałam Indonezję, ponieważ wyprawa do Papui Nowej Gwinei tak mnie zauroczyła, że pragnęłam poznać „indonezyjskich” Papuasów i przy okazji odwiedzić inne wyspy.

...

 

Papuasi po raz drugi

Na wyspie Nowej Gwinei zestarzałam się o 7 godzin (to różnica w czasie). Już w Sentani załatwiłam zezwolenie na pobyt w Papua. Oprócz wizy indonezyjskiej jest ono niezbędne, aby poruszać się po Papua. W każdym hotelu jest sprawdzane, a na mijanych posterunkach policji – stemplowane. 

 

...

Skorpio jest jedynym na świecie Papuasem, który wraz z żoną, Yulianą odwiedził w 2009 r. Polskę. Ale to już odrębna, zresztą ciekawa i zdumiewająca, historia. Wtedy widzieliśmy się w Warszawie i umówiliśmy w Wamenie. Skorpio był, jak się okazało, czujny.

W Wamenie na lotnisku oczekiwał mnie w czapce z napisem „Tyskie” i koszulce z napisem „Warka”.

...

 

Z Amiusem i jego żoną spędziłam pełne trzy dni na górskich wędrówkach, nocując w „wioskowych” chatach. Jedzenie przyrządzali mi na ognisku, a na posiłki przychodzili zaprzyjaźnieni ludzie z okolic. Widoki przepiękne. Ale nie ukrywam – było ciężko: słońce operowało mocno, góry miejscami były dość strome, śliskie kamienie i błotko utrudniały marsz. Bose stopy Amiusa jednak sprytnie chwytały ziemię, skały i kamienie. Przeżyłam burzę z ulewą, trzeba było też przełazić przez płoty mijanych wiosek, bo furtek nie było. Dobrze, że jedynym moim obciążeniem był aparat fotograficzny. Za to Amius i jego ciężarna żona nieśli wszystko, łącznie z kupioną żywnością, garnkami, kocami itp. Dźwigała głównie ona, bo Amius czasem musiał mi pomagać. Zdarzało się, że brał nawet mój aparat fotograficzny ze słowami „camera sleeping”. A pani Amiusowa po drodze robiła na autentycznych drutach torbę „na wszystko”, informując, że przecież wolno idziemy, to nie będzie marnować czasu.

 Amiusa można było wyczuć na odległość – czasem tylko mył się w zimnym potoku. Ja też miałam trudności z toaletą.

...

 

Ciekawostki z salonów mody

Egzotyką Doliny Baliem są mężczyźni „ubrani” w koteki, czyli tykwę nakładaną na najcenniejszą część męskiego ciała w celu jej ochrony. Długość tykwy i jej kierunek jest informacją, kim jest dany pan. Pod tykwą można mieć schowek, w którym przechowuje się np. papierosy. Nikogo z tubylców taki widok nie dziwi, jednak w oczach turysty śmiesznie wygląda człowiek, który oprócz nasadzonej tykwy nosi cywilizowaną, mocno brudną koszulkę lub krawacik w celu odpędzania owadów.

 

Wędzeni przodkowie

Obowiązkowo trzeba też zobaczyć mumie. Kiedyś zwłoki wędzono i ważna zmarła osoba przebywała w chacie z innymi żyjącymi członkami rodziny. Obecnie rząd zabronił tego rytuału, ale mumie jeszcze się ostały – widziałam takiego zmarłego mającego teraz ponoć 280 lat. Nie wiem, jak oni to policzyli, bo wszyscy na pytanie, ile mają lat, odpowiadają, po chwili namysłu, że nie wiedzą.

 

Borneański luz-blues

Po górskich przeżyciach wśród Papuasów wylądowałam na innej wyspie – Borneo, zwanej również Kalimantan.

 ...

Na Borneo spędziłam parę dni, pływając łódką po największej rzece Sungai Mahakam i oglądając wioski na wodzie zamieszkane przez ludzi zwanych Dayak. Odpoczywałam i rozkoszowałam się pięknymi widokami: gąszczem lasu deszczowego, dziwacznymi konarami drzew, różnobarwnymi motylami, skaczącymi małpkami, kolorowymi ptakami. Taki luz-blues: podpatrywanie cudów przyrody. Mieszkańcy mijanych wiosek przyjaźnie mnie pozdrawiali. Domy na rzece były różne: od eleganckich do ruder, ale i te ostatnie miały anteny satelitarne.  

O poziomie życia w tej okolicy decyduje rzeka i to co daje ludziom.

...

 

Rytuały Tana Toraja na Celebesie

Ostatnią wyspą, którą odwiedziłam, był Celebes (Sulawesi). Tutaj zwabiła mnie ziemia Tana Toraja, która słynie z ceremonii pogrzebowych, składających się z określonych rytuałów. Ponieważ zorganizowanie pogrzebu kosztuje sporo pieniędzy, może się on odbyć i parę lat po śmierci. Do czasu pogrzebu zmarły uważany jest za chorego, przynosi się mu do pomieszczenia, w którym przebywa w domu, jedzenie, picie czy papierosy. Zwłoki balsamuje się. Potem wkłada do trumny, którą ustawia się w domu na widoku. Pogrzeb może trwać do siedmiu dni i przebiega według ściśle ustalonego programu: procesja, walka byków, zabijanie byków, zabijanie i pieczenie świń, zabawa – tańce, śpiewy, bynajmniej nie smutne, wszystko odbywa się na wesoło, bo motto brzmi „dopiero po śmierci żyje się dostatnio”, więc nie ma powodu do smutku. Uroczystości te przyciągają turystów – w Tana Toraja spotkałam ich kilkunastu.

 

Niezwykłe ceremonie

Z miasteczka Rantepao w centrum wyspy należy udać się do wioski, gdzie rodzina i setki gości celebrują obrządki pogrzebowe. Taką informację przekazuje przewodnik, a każdy hotel ma swojego pilota.  „Mój” Nicola woził mnie motorem, co było najlepszym rozwiązaniem. On wiedział, gdzie coś się dzieje i dzięki niemu byłam uczestniczką trzech pogrzebów, a na każdym była inna atrakcja. Dostałam też wydrukowane zaproszenie z programem jednej z ceremonii pogrzebowych.

...

Kolorowo ubrane, piękne kobiety i dziwnie udekorowani panowie tańczyli, grali, słowem stypa na całego. Był też obfity i różnorodny poczęstunek. Zjedzenia świni odmówiłam, bo po obejrzeniu całej akcji jej zabijania, patroszenia i opiekania – odechciało mi się jeść.

W Tana Toraja dla gości większych pogrzebów buduje się specjalne domy, które po zakończeniu ceremonii się burzy.

Zabudowania w tych okolicach są bardzo charakterystyczne, kolorowe. Domy mają dachy o specyficznych kształtach, przypominających łódkę lub też rogi, a ściany ozdobione są np. łbami byków. Malowidła elewacji przedstawiają sceny z życia wzięte, np. walkę kogutów czy zbiory ryżu. Po ilości dekoracji w postaci rogów czy czaszek ocenia się znaczenie rodziny.

 

Jaskinie skalne i drzewa, jakich nie znamy

Ciało w trumnie pochowane jest w otworach skalnych lub jaskiniach. Udało mi się pojechać na motocyklową wycieczkę po wsiach, połączoną z oglądaniem takich cmentarzy. Ciekawostką jest to, że nisze skalne są wypełnione kukłami (tau-tau) – postaciami zmarłych, ponoć przypominają ich z wyglądu. Prawo do wystawiania lalek mają te rodziny, które zabiły minimum 24 byki na pogrzebach swych bliskich. W Suaya są analogiczne grobowce, ale królewskie. Tau-tau króla wyciąga jedną rękę witając odwiedzającego, a drugą w geście jego błogosławienia. Ludzie Tana Toraja do dzisiaj mają swego króla.

Niemowlęta, zanim wyjdą im ząbki, chowane są w pniach pewnego rodzaju drzew. Miejsca pochówku wyglądają jak dziuple. Z biegiem czasu dziuple zarastają. Ludzie wierzą, że dziecko po śmierci rośnie razem z drzewem. To pięknie pomyślane.

To już koniec

 

od Jakarty do Nowej Gwinei

Jakarta pomnik pokoju
Jakarta pomnik pokoju
narodowy pomnik na placu Merdeka
narodowy pomnik na placu Merdeka
Skorpio i urocza Juliana
Skorpio i urocza Juliana
Skorpio - był w Polsce
Skorpio - był w Polsce

ubrany w koszulkę Warka i czapeczkę Tyskie

pomnik w Wamenie
pomnik w Wamenie
na posterunku policji-Wamena
na posterunku policji-Wamena
w hotelu Baliem Wamena
w hotelu Baliem Wamena
z autobusu do hotelu
z autobusu do hotelu
jedziemy do Jiwika
jedziemy do Jiwika
Jiwika- spotkani po drodze
Jiwika- spotkani po drodze
Jiwika spotkani przy drodze
Jiwika spotkani przy drodze
Jiwika spotkani po drodze
Jiwika spotkani po drodze
Amiga żona przewodnika
Amiga żona przewodnika
Jiwika   idziemy do słonych źródeł
Jiwika idziemy do słonych źródeł
praca w ogródku
praca w ogródku
ludzie przy drodze
ludzie przy drodze
Jiwika- kuchnia
Jiwika- kuchnia
Klise wszyscy się wyżywią
Klise wszyscy się wyżywią
Klise- grajek
Klise- grajek
Jiwika i słone źródła
Jiwika i słone źródła
Jiwika nowy kościół wnetrze
Jiwika nowy kościół wnetrze
Jiwika -  mumia
Jiwika - mumia
mieszkaniec Papua - Jiwika
mieszkaniec Papua - Jiwika
Klise moja willa
Klise moja willa
widoki
widoki
miejscowi z Klise pozuja do zdjęcia
miejscowi z Klise pozuja do zdjęcia
pożegnanie na lotnisku w Wamenie
pożegnanie na lotnisku w Wamenie

Borneo

motorówką po rzece
motorówką po rzece
las deszczowy
las deszczowy
las deszczowy
las deszczowy
las deszczowy
las deszczowy
małpki
małpki
przy rzece bufalo
przy rzece bufalo
ptactwo
ptactwo
mijane wioski
mijane wioski
mijane wioski-  WC
mijane wioski- WC
ryby - podstawa jedzenia
ryby - podstawa jedzenia
Muara Muntai-lunch
Muara Muntai-lunch
to będzie deser
to będzie deser

obok łyżeczka od herbaty, aby pokazać jakie małe są banany

u Dayaków
u Dayaków
na cmentarzu
na cmentarzu
to będzie na kolację
to będzie na kolację
w kuchni Rusdy  szykuje kolację
w kuchni Rusdy szykuje kolację
w kuchni kolacja gotowa
w kuchni kolacja gotowa
w chacie w wiosce
w chacie w wiosce
spotkani na spacerze
spotkani na spacerze
ozdoby przeddomowe
ozdoby przeddomowe

Celebes i Tana Toraja

przyroda - coś do zjedzenia
przyroda - coś do zjedzenia
owoc durian, co brzydko pachnie
owoc durian, co brzydko pachnie
salak - owoc z wężowa skórką
salak - owoc z wężowa skórką
wędrówka do wiosek
wędrówka do wiosek
Kete Ketsu- wioska
Kete Ketsu- wioska
walki kogutów podobno są zabronione
walki kogutów podobno są zabronione
początek pogrzebu
początek pogrzebu
wioska pogrzebowa
wioska pogrzebowa
ja też tam byłam
ja też tam byłam

główny gość- bogaty człowiek z Jakarty

walka byków
walka byków
świnie
świnie
pije wino z kieliszeczka
pije wino z kieliszeczka
Londa-poczęstunek zmarłych
Londa-poczęstunek zmarłych
Lemo- groby  w skałach
Lemo- groby w skałach
laleczki tau tau
laleczki tau tau

postacie zmarłych

Suaja - grobowce królów
Suaja - grobowce królów
Kambira - cmentarz niemowląt
Kambira - cmentarz niemowląt

Describe your image here

a oto filmiki:

ceremonie pogrzebowe

na Celebesie

Borneo -u Dayaków

Skorpio z żoną w Warszawie
Skorpio z żoną w Warszawie
Skorpio w Warszawie
Skorpio w Warszawie
Papuasi  u nas
Papuasi u nas