Kazachstan i Kirgistan 2019

Poniżej zamieściłam fotki

z poszczególnych miejsc,

a na koniec poczytacie 

o podróży i przygodach...

102_5029.JPG
102_5387.JPG
ASTANA czyli Nursułtan Nazarbajew - stolica
dworzec autobusowy
dworzec autobusowy
uniwersytet nosi imię b. prezydentaa
uniwersytet nosi imię b. prezydentaa
wieża Bajterek-symbol miasta
wieża Bajterek-symbol miasta
pałac prezydenta
pałac prezydenta
Filharmonia
Filharmonia
Piramida Pokoju
Piramida Pokoju
Budynek "energii przyszłości"
Budynek "energii przyszłości"
Łuk Tryumfalny
Łuk Tryumfalny
park Zakochanych
park Zakochanych

i budynek spółek węglowych (energetycznych)

Kazrat Sułtan meczet
Kazrat Sułtan meczet

obok pomnik i Pałac Niepodległości-tu odbywało się święto 1 maja- występy

miłe spotkanie
miłe spotkanie

grupa polska (z Kazachstanu) zespół wokalno-taneczny występ 1 maja

Pomnik Matki-Ojczyzny
Pomnik Matki-Ojczyzny
1/1
AŁMATA, czyli światowo i zielono
Ałma Ata- ojciec jabłek
Ałma Ata- ojciec jabłek
Staryj Wiernyj
Staryj Wiernyj
zadziwia mnie instalacja gazowa
zadziwia mnie instalacja gazowa
Staryj Wiernyj
Staryj Wiernyj

najstarsza cerkiew Kazańskiej Matki Bożej

Rok 1853 pierwotna cerkiew
Rok 1853 pierwotna cerkiew
Sobór Wozniesieński
Sobór Wozniesieński

w parku Panfiłowa z początku XX w.drewniany łączone na klamry belki wytrzymały trzęsienia ziemi

wnętrze soboru
wnętrze soboru
Matrona Nikonowa
Matrona Nikonowa

okazało się, że posiada zadziwiający dar widzenia wnętrza człowieka i jego losów. Po rozmowie z nią ludzie zmieniali swoje życie. Bardzo ciekawa i tragiczna postać...

meczet centralny
meczet centralny
na Jedwabnym Szlaku...
na Jedwabnym Szlaku...
centrum miasta
centrum miasta
Budynek Opery i Baletu
Budynek Opery i Baletu
w Operze
w Operze
park im. Gorkiego
park im. Gorkiego
medeo-lodowisko
medeo-lodowisko
kolejka na Szymbułak
kolejka na Szymbułak

kurort narciarski

Szymbułak
Szymbułak
Muzeum Narodowe
Muzeum Narodowe
Muzeum Narodowe
Muzeum Narodowe

Na zdjęciu rekonstrukcja znana pod nazwą „Złotego Człowieka”, który stał się jednym z symboli narodowych Kazachstanu. Na przełomie 1969/70 odkryto w kurhanie koło Ałmaty grób i szczatki mężczyzny ok. 18lat. Grobowiec był bogato wyposażony około 4 tysięcy wykonanych ze złota przedmiotów.

pomnik
pomnik

upamiętnający katastrofę Czarnobyla

na 7 maja
na 7 maja

święto Zasłużonego (Armii), mlodzież składa kwiaty w Parku Panfiłowa w przeddzień bo 7 maja maja wolne

1/1
KARAGANDA - miasto przemysłu węglowego ze śladami polskości
Polska parafia księży Marianów
Polska parafia księży Marianów
po mszy św. spotkanie z rodzinami po
po mszy św. spotkanie z rodzinami po
bardzo dobre muzeum
bardzo dobre muzeum
dom kultury
dom kultury
1 maja
1 maja
miasto
miasto
miasto
miasto
konoteatr i. Lenina
konoteatr i. Lenina
z tylu pomnik patrona
z tylu pomnik patrona
pomnik Gagarina
pomnik Gagarina
piękne ulice
piękne ulice

każde drzewo zostało zasadzone, tutaj nie było NIC

w sklepie na wsi Dolinka
w sklepie na wsi Dolinka

liczydła są ciągle w użyciu

muzeum łagrów
muzeum łagrów

wieś Dolinka

muzeum łagrów
muzeum łagrów
1/1
TURKIESTAN - czar Wschodu
teren starego miasta
teren starego miasta

miejsce pielgrzymek z całej Azji Środkowej

mauzoleum Rabigi Sułtan Begim
mauzoleum Rabigi Sułtan Begim
żółty szczur czyli popielica szara
żółty szczur czyli popielica szara
wielbłady też są
wielbłady też są
teren wykopalisk
teren wykopalisk
Otrar- wykopaliska
Otrar- wykopaliska

2000lat temu

1/1
Wycieczka  z Ałmaty
tym razem hotel
tym razem hotel
kazachscy cowboye
kazachscy cowboye

zwani -czaban (pastuchowie wszystkich zwierząt)

koloryt skał!
koloryt skał!
wzgórza Katutau i Aktau
wzgórza Katutau i Aktau
jezioro Kaindy
jezioro Kaindy

zatopiony las

jezioro Kaindy
jezioro Kaindy

zatopiony las

jezioro Kolsai
jezioro Kolsai
cudo
cudo

wykonane z drewna bez użycia gwoździ

Koktał
Koktał

niedaleko Żarkentu, obchody Dnia Zwycięstwa

Arman
Arman

gorące źródła

czaj z samowara
czaj z samowara

i wszystko domowe- masło, chleb, konfitury

śpiewająca wydma
śpiewająca wydma
weszłam
weszłam
pozbywam sie piasku
pozbywam sie piasku
1/1
KIRGIZJA - BISZKEK- stolica, zwana kiedyś Frunze
1/0
Pomnik koło placu Ała Too
Pomnik koło placu Ała Too

biało czarny (2010 r.) pomnik symbolizujący zwycięstwo dobra nad złem

plac Ała Too nocą
plac Ała Too nocą
deptak Czui nocą
deptak Czui nocą
Poczta Główna
Poczta Główna
ulice Biszkek
ulice Biszkek
Pomnik Lenina przeniesiony na "tyły"
Pomnik Lenina przeniesiony na "tyły"

kiedyś stał na placu Ała Too

meczet z2017 r. dar turecki
meczet z2017 r. dar turecki
centralny meczet z "duszą"
centralny meczet z "duszą"
Cerkiew Woskresieński
Cerkiew Woskresieński

centrum "starej rusi"

pomniki
pomniki

z czasów radzieckich

wieża Burana
wieża Burana

ok.85 km od Biszkeku, z XI w. pozostałość po stolicy Karachanidów

koło wieży Burana
koło wieży Burana
tradycyjne nakrycie gowy mężczyzn
tradycyjne nakrycie gowy mężczyzn
tradycyjne napoje
tradycyjne napoje

szoro-napój ze sfermentowanej pszenicy, czałan - rodzaj kefiru z wodą, a jak dodać szoro to wyjdzie arałasz ( taki napój)

jadąc do Burana przejeżdża się przez Luksemburg!

1/1
JEZIORO ISSYK KUL -słone jezioro i góry oraz uzdrowiska
marszrutka
marszrutka
fajna miejscowość
fajna miejscowość
zabytkowy meczet
zabytkowy meczet

dunganski, czyli chińskich muzułmanów, przypomina buddyjską świątynię

muzułmanin modlący się podczas ramad
muzułmanin modlący się podczas ramad
zabytkowa cerkiew
zabytkowa cerkiew

sobór Swiato- Troicki

Karakoł i jego budynki
Karakoł i jego budynki
balkon przykuwający uwagę
balkon przykuwający uwagę
muzeum Ruh Ordo
muzeum Ruh Ordo

im. Aitmatowa

jest i Kopernik
jest i Kopernik
niedzielny targ zwierząt w Karagol
niedzielny targ zwierząt w Karagol
jest i Lenin
jest i Lenin
Karakoł
Karakoł

petroglify: pole kamieni

Gagarin w górach (lubił wypoczywać)
Gagarin w górach (lubił wypoczywać)
pomnik ciężarówki!!!
pomnik ciężarówki!!!
1/1
I jeszcze coś
śmieszne i smaczne
śmieszne i smaczne

w Ałmacie

Che reklamuje płow
Che reklamuje płow

danie z ryżem i mięsem

lagman
lagman

danie z mięsem warzywami i makaronem

bieszparmak
bieszparmak

we wsi Saty, baranina, konina, wymię krowy warzywa, prostokątne kluski plus bulion

bieszparmak
bieszparmak

w górach w Karakole, tylko baranina i normalne domowe kluski ( Kirgizja)

w Czołpanacie
w Czołpanacie

śniadanie

Almata
Almata
Almata
Almata
pociąg d. sowiecki
pociąg d. sowiecki

kipiatok czyli wrzątek w pociągu

1/1

Postanowiłam bliżej poznać Kazachstan. Moja warszawska parafia ma tam dwie misje i  tak  moje zainteresowanie tym krajem się zaczęło. Trzeba było kupić bilet: lot bezpośredni z Warszawy do stolicy - Astany. Dygresja: w marcu  2019 r. Astana zmieniła nazwę. Były już teraz prezydent kraju Nursułtan Nazarbajew zrezygnował ze swej funkcji (? na pozór…), chociaż mógł ją pełnić dożywotnio. Aby uczcić Nazarbajewa, jego imieniem nazwano miasto, co, bagatelka, wiąże się ze zmianą nazwy WSZĘDZIE. Specjalnie zwracałam uwagę! Nie muszę dodawać, że jego imię noszą  liczne place, ulice, uniwersytety, ośrodki sportu i co tam jeszcze, nie tylko w Astanie (przepraszam - Nursułtanie…),  ale i np. Ałmacie. Jego wizerunek widnieje na plakatach, a cytaty z jego przemówień są wszędzie przytaczane.
Na początek trochę wiedzy ogólnej.

Kazachstan  uzyskał niepodległość 16 grudnia 1991 r. po rozpadzie ZSRR. Kultowy, już b. prezydent  zbudował obecną stolicę kraju od podstaw w miasteczku robotniczym Akmoła. Dodam, że słowo „astana” znaczy, właśnie „stolica” po kazachsku. Wcześniej  stolicą radzieckiej republiki była  Ałma Ata.

 ....
Wieża Bayterek - symbol miasta z 2002 r. - 105 m wysokości, zaś umieszczona na szczycie złota kula ma średnicę 22 m. Taras widokowy znajduje się na wysokości 97 m, co ma przypominać, że jako Astana stała się stolicą kraju w 1997 r. We wnętrzu kuli znajduje się pomieszczenie, a w nim trójkąt ze złotym odciskiem dłoni Nazarbajewa. Kto tam się znajdzie, może położyć swoją dłoń i pomyśleć sobie jakieś życzenie. Niektórzy mówią, że to odlew dłoni jednego z budowniczych wieży...

...

 

Na trasie starego jedwabnego szlaku w 1854 r. Rosjanie założyli twierdzę, wokół której zaczęła wyrastać placówka wojskowa i osada nazwana Wierny. Teraz w tej dzielnicy Ałmaty są tylko zarośnięte ruiny twierdzy i pomnik, ale można podziwiać bardzo stare domy z "plecionki" drewnianej i najstarszą cerkiew z 1863 r. Matki Bożej Kazańskiej. To inny świat, turyści rzadko tu przychodzą. Ja wybrałam się na spacer i nawiązałam znajomości  w cerkwi.  Poznałam jej bogatą historię…
...

 

Centralny meczet mieści się przy ulicy Puszkina, ładna to budowla. Zajrzałam tam, był wieczór. W części dla kobiet  życzliwe panie pozwoliły mi fotografować, ale wzbudziło to sprzeciw ortodoksyjnych kobiet, które  zwróciły mi uwagę, że moja chusta jest źle zawiązana (nie mogą wystawać włosy) i …każdy ma wyjąć protezy zębowe  oraz… inne  zakazy i nakazy itp. Nie lubię sprawiać kłopotu, więc wyszłam, obiecując miłym paniom zdjęcia (prosiły o przysłanie), i zostałam obdarowana plackami i daktylami. I tu znowu ciekawostka. Wieczorny posiłek należy rozpocząć od zjedzenia daktyla, zgodnie ze słowami Proroka, aby jedzenie dobrze człowiekowi zrobiło i nie zaszkodziło. Do Polski przywiozłam paczkę daktyli z napisem ”ramazan 2019”. To nie koniec.

...
Z Karagandy, oczywiście pociągiem, dostałam się do Ałmaty, a stąd, zamówionym jeszcze w Warszawie, samochodem pojechałam w objazd cudów przyrody.

"Kazachstan" oznacza "krainę wędrowców". Na stepach podobał mi się widok "kowbojów" czyli pastuchów, zwanych czabanami, wszelkiego zwierzęcia od koni po owce i krowy, poganiających i jeżdżących właśnie na koniach. Tu Wschód spotyka się z Zachodem. Mieszkają tu Kazachowie, Ujgurzy pochodzenia tureckiego  (bez swej ziemi) i inni; ok. 130 narodowości, cała spuścizna pokomunistyczna z czasów Związku Radzieckiego. Zauważyłam odwieczny konflikt pomiędzy Kazachami a Rosjanami, ale nie będę zajmować się polityką.

Generalnie, Kazachowie są bardzo gościnni. Mówią, że to wstyd wyjechać od nich chudszym niż się przyjechało.
...

 

Przy okazji opowiem anegdotę. Gdy zobaczyłam sklep z napisem „syr” i  „piwo” napisane cyrylicą, pomyślałam,  że to sklep, gdzie można kupić/napić się piwa i zakąsić serem. A okazało się, że „syr”  to po kazachsku piwo. Koniec anegdoty.

Opuściliśmy wioskę Baszsy i pojechaliśmy w kierunku Żarkentu - ok. 40 km od granicy z Chinami.  Żarkent posiada dwa najważniejsze zabytki:
cerkiew pod wezwaniem św. Eliasza i drewniany meczet w stylu chińskim wyglądający jak pagoda.

Cerkiew drewniana jest oryginalna, powstała pod koniec XIX w. w momencie, kiedy okoliczne ziemie zaczęły należeć do Rosji. Nie zniszczyła jej ani rewolucja październikowa, ani czasy stalinowskie. Kozacy wierni carowi zawzięcie bronili świątyni, czego pamiątką są wgłębienia od kul znajdujące się na ścianach bocznych świątyni.

...

Jezioro Kaindy ma ok. 400 m długości i jest położone na wysokości ok. 1900 m. Powstało w wyniku trzęsienia ziemi, które miało miejsce w 1911 r. Obsunięcie się ziemi spowodowało utworzenie się naturalnej tamy i zalanie pobliskich terenów włącznie z rosnącymi drzewami iglastymi. Potem, w 1980 r.  zeszła lawina błotna, która spowodowała m.in.  obniżenie się  poziomu jeziora o ok. 10 m. Dopiero od tego wydarzenia drzewa stały się widoczne ponad taflą wody. I teraz błękitny kolor wody w słoneczne dni w połączeniu z wystającymi pniami drzew robi duże wrażenie. Jezioro  oglądałam też z pewnej  wysokości, pocztówkowy widok.

Miasto Turkiestan, pojechałam do niego pociągiem z Ałmaty, w jedną stronę tylko 13,  a w drugą 17 godzin, ale warto!  Pechowo, miejsca w pobliskich hotelach były zajęte z powodu jakiejś olimpiady, ale znalazłam hotelik Sabina - rodzinny, tani i super położony. Restauracja Daulet vis-a vis hotelu serwuje tanie i smaczne dania kazachskie.

Pojechałam do Turkiestanu podziwiać wspaniałe budowle, z których najpiękniejsze jest Mauzoleum Chodzy Ahmada Jasawiego.

...
Kirgistan.
Chciałam odwiedzić sąsiadów Kazachstanu. Z Ałmaty marszrutką można dojechać np. do Biszkeku (d. Frunze) – stolicy Kirgistanu. To proste. Na dworcu trzeba czekać aż autobusik zapełni się ludźmi, bo tylko wtedy odjeżdża. W wolnym czasie  może się  dużo wydarzyć. Poznałam mojego rówieśnika, który jechał  do sanatorium nad jezioro Issyk Kul. Cały dworzec kibicował naszej znajomości. Czas szybko zleciał. Pojechaliśmy. Przekroczenie granicy jest proste, wszystko odbywa się bezwizowo. Kirgistan to mały kraj, szczególnie w porównaniu z Kazachstanem. Ruch bezwizowy ma przyciągnąć turystów, słusznie!
Biszkek to miasto, w którym spędziłam dwa dni.

...

W Biszkeku jest też zabytkowa cerkiew - sobór Wniebowstąpienia Pańskiego (jak w Ałmacie). W strugach deszczu poszłam ją zwiedzić. Jak zwykle, najbardziej mi się podobała atmosfera, trafiłam na nabożeństwo, a prawosławne pieśni bardzo  mnie wzruszają. Staruszki (nie  tylko) w chustach  dreptały, zapalając świeczki i wykonując charakterystyczny znak krzyża na piersiach.

...
Najpierw pojechałam marszrutką na wschodni kraniec jeziora do Karakoł. Kiedyś nosił nazwę Przewalsk, na cześć znanego rosyjskiego (mówi się) geografa i podróżnika mającego polskie korzenie - Mikołaja Przewalskiego. W trakcie przygotowań do kolejnej ekspedycji Przewalski zmarł właśnie w miasteczku Karakoł. Jest więc jego muzeum i grób, ale nie byłam, bo trzeba było jechać za daleko. To małe miasteczko: z jednej strony jest  jezioro, a z drugiej jest otoczone  zaśnieżonymi górami. W Karakole są dwa rewelacyjne zabytki: czynny drewniany meczet i czynna cerkiew Świętej Trójcy - też drewniana. Niestety, do meczetu nie można było wejść, bo trwały modlitwy, podziwiałam go z zewnątrz, jest pełen ornamentów. Drewniana, niebieska wieża stoi obok.  Meczet jest nietypowy,   wybudowany  w 1910 r. dla jednej z mniejszości narodowych Kirgizji – Dunganów (etniczni Chińczycy wyznający islam). Meczet powstawał przez trzy lata i to bez użycia ani jednego gwoździa (pamiętacie meczet w Żarkencie?).

...
Z miasteczka Karakoł można, i to zrobiłam, wybrać się w góry Tien Szan i podziwiać, podziwiać... Tras jest kilka, wybrałam dolinę Barskoon. Pojechałyśmy wynajętą taksówką.

Kirgizi byli kiedyś nomadami, a jurty ich mobilnymi domami; jurty do dziś są częścią krajobrazu, chociaż za czasów radzieckich usiłowano ich osiedlić.  Jedliśmy  bieszbarmak w jurcie – barze, zrobiony  na "domowo"!  Do tego czaj z wareniem (konfiturą). Otoczenie i atmosfera dodawały tylko smaku!

 ...

 

W Czołponacie obowiązkowo trzeba odwiedzić unikalne centrum kulturalne na powietrzu zwane Ruh Ordo, co w tłumaczeniu oznacza "centrum duchowe", bo łączy elementy różnych kultur i religii. Na terenie przy jeziorze jest pięć świątyń (wszystkie jednakowe, różnią się tylko symbolem wskazującym na religię, np. krzyż czy półksiężyc). Jest też sala koncertowa, gdzie odbywają się koncerty i inne imprezy, dom pisarza  kirgiskiego Chingiz Aitmatov (centrum nosi jego imię). W pozostałych  obiektach: wystawy (np. strojów), postacie znanych ludzi (w tym Kopernika, ale też i Nazarbajewa). Całość położona w pięknym parku nad jeziorem z molo.
Jednego dnia poszłam  w głąb miasteczka, aby zobaczyć olbrzymi teren z kamieniami, a na nich prehistoryczne rysunki naskalne, petroglify  i posągi kamienne (VIII w. p.n.e. - V. w. n.e.!). Podobne do tych  koło wieży Burana, tylko w Czołponacie teren był przeogromny.

Powróciłam przez Biszkek do Ałmaty, aby polecieć do Warszawy. Tak szybko minęło tych 27 dni.


Spotkałam w parku w Biszkeku pewnego starszego, eleganckiego pana. Rozmawialiśmy. Zobowiązałam się do  powtórzenia jego słów: "Bardzo szanuję Polaków za to, że zawsze walczyli o wolność i niepodległość i cały czas walczą".